انسان ها هزاران سال قبل از وجود کاغذ،می نوشتند!!!
بشر قبل از پيدايش زبان ابتدا با كندن غارها هم گرايش خود به نوشتن و تصوير كردن را نشان داد و هم نياز به خلق زبان. بعد از دوره غارنشينى و با به وجود آمدن زبان، قالب هاى خشتى به اصطلاح نخستين كاغذى بودند كه بشر اقدام به نوشتن بر روى آنها كرد و حتى فرامين شاهان عهد كهن بر روى قالب هاى خشتى نوشته مى شد پيش از ساختن کاغذ، مردمان باستان برای ماندگار کردن نظرهای خود از کندهکاری روی سنگ و چوب و لوحهای گلی بهره می گرفتند. سومری ها از هزاره چهارم پيش از ميلاد بر لوحهای گلی می نوشتند. بابلی ها اين روش را از سومری ها آموخته و کتابخانه بزرگی از لوحهای گلی درست کرده بودند. آنها گل را به صورت ورقهای کلفت در می آوردند و پيش از آن که خشک شود، دانستههای خود را به خط ميخی روی آن کندهکاری میکردند. سپس، آن را در آفتاب خشک میکردند يا در کورههای سفالپزی، میپختند.
از اين لوحهای گلی پخته، شمار زيادی از ويرانههای شهرهای باستانی ميانرودان(بینالنهرین)، بهويژه بابل، به دست آمده است.
استفاده از پوست جانداران
دستکم از هزاره دوم پیش از میلاد، آدمیان آموختند که میتوانند از پوست جانوران کاغذ چرمی بسازند. ایرانیان روی پوست گاو، گاومیش و گوسفند و رومیها بر پوست خر وحشی مینوشتند. پوستها پس از دباغی و صیقلکاری به اندازهی نازک و نرم از کار در میآمدند که در زیبایی و نیکویی شاهکار به شمار میآمدند.
پارشمن یا همان کاغذهای چرمی ایرانی ویژگیهای بهتری نسبت به بقیه داشت. برای نمونه، ایرانیان برای از بین بردن بوی ناخوشایند چرم، در روند ساختن پارشمن، به آن گلاب میافزودند. اوستا را نخستینبار روی 12 هزار پوست گاو نوشته بودند.
عربها نیز روی پوست مینوشتند، اما چون گران بود، تنها برای نوشتن چیزهای بسیار مهم، مانند قرآن و پیماننامههایشان از آن بهره میگرفتند.
استفاده از برگ و پوست درختان
از ابوریحان بیرونی مستند است که مردم بخشهای جنوبی هند برگهای درختی به نام تاری را، که مانند درخت نخل و نارگیل است، به هم میچسباندند و روی آنها مینوشتند و سپس آن برگها را با نخ به هم میدوختند. شاید به همین دلیل باشد که امروزه به صفحههای کتاب یا دفتر، برگ میگویند.
به نظر میرسد رومیها نیز بخشی از نوشتههای خود را روی پوست درختان ماندگار میکردند. چرا که واژهی لاتین Liber، به معنای پوست درونی درخت، برای کتاب به کار میرفت. اکنون نیز به جایی که کتابها در آن نگهداری میشود، Library، یعنی کتابخانه، میگویند.
استفاده از استخوان جانوران
اعراب بیشتر نوشتههای خود را بر استخوان شانه شتر یا سنگهای نازک سفید یا شاخههای پوست کنده درخت خرما مینوشتند و به دلیل گرانی کمتر از پوست جانوران استفاه میکردند.
پاپیروس یا قرطاس
مصریان باستان نزدیک 2 هزار سال پیش از میلاد، از گیاه پاپیروس، که گونهای از نی است، نوعی کاغذ میساختند که به همان نام پاپیروس یا قرطاس شناخته شد و امروزه به صورت واژهی Paper در زبان انگلیسی ماندگار شده است. مصریها ساقههای پاپیروس را به صورت نوارهای باریکی میبریدند و آنها را به گونهای کنار هم میگذاشتند که مانند رشتههای پارچه در هم فرو میرفتند. سپس، پاپیروس را در آفتاب خشک میکردند.
ساخت کاغذ با طلا و فلزات
در دوره هخامنشیان نوشتن روی ورقههای مسی، برونزی و گاهی طلا انجام میشد.
اختراع نخستین کاغذ
در سال ۱۰۵ بعد از میلاد شخصى به نام (تسای لون) راه حلی ارائه داد ، او یک مقام دادگاه چینی بود که اغلب از بامبو برای خواندن و نوشتن استفاده می کرد، استفاده از بامبو به دلیل فرایند آماده سازی سخت و دشوار و وزن زیاد برای او خوشایند نبود و به دنبال یافتن راهی بهتر بود. ایده تسای لون این بود که پوست درخت توت، کنف، پارچههای مستعمل و تورهای ماهیگیری کهنه را مخلوط کند و نتیجه ی این ترکیب یک ماده سبک تر بود که نوشتن روی آن بسیار آسان بود چراکه در واقع با این ترکیب تسای لون کاغذ را اختراع کرده بود. او موفق شد بود اولین کاغذ با بافت گیاهی به شکل تقریبی آنچه که امروزه وجود دارد را تولید کند. این اختراع حدود سال ۶۱۰ میلادی به ژاپن و ۷۵۱ میلادی به سمرقند راه یافت. در اواسط قرن دوم هجرى قمری كاغذ از سمرقند به سرزمین اسلامى رسید. فضل ابن یحیى برمكى نخستین كسى بود كه در بغداد كارخانه كاغذسازى دایر كرد. در قرن چهار هجری قمری كاغذسازى در بغداد رواج یافت. در کتب قدیمی آنگونه آمده است در خراسان مردم براى ساختن كاغذ از پنبه و مواد نباتى استفاده مى كردند و در آن زمان كتاب را از كاغذ خراسانى مى ساختند.
مهمترین كاغذهایى كه توسط مسلمانان ساخته شد .كاغذ سلیمانى، کاغذ طلعى، نوحى، فرعونى، جعفرى، طاهرى، مامونى، منصورى،کاغذ چینى و کاغذ هانى بود.
کشف و ساخت کاغذ یکی از تاثیرگذارترین عوامل در پیشرفت بشر و گسترش علم و تمدن به شمار میآید.
از نظر علمی کاغذها، تشکیل شده از تراکم الیاف سلولزی هستندکه بهطور نامنظم درهم فشرده شدهاند و در ابعاد و وزن های مختلف تولید میشوند.
کاغذ از زمان اختراعش بهترین و مناسب ترین وسیله برای نوشتن بوده است. این محصول نقش مهمی در جمع آوری و همچنین ذخیره سازی اطلاعات بشر را بر عهده داشته و دارد و از همین رو در تمام ادوار مورد توجه بوده است.
مراحل تولید و ساخت کاغذ های امروزی
چوب یک ماده تجدید پذیر است که ترکیبی از سلولز و لیگنین (ماده چسبنده الیاف سلولز) و مقدار کمی رزین (صمغ گیاهی) و اسید های چرب می باشد که در ساخت کاغذ های امروزی استفاده می شود.
کندن پوست درخت با استفاده از یک استوانه چرخشی گردان و چیپس کردن یا ورقه ای کردن قبل ازاینکه به خمیر تبدیل شوند
خمیر کردن:در مراحل تهیه خمیر، سلولز و نیمه سلولز ها از لیگنین جدا می شود و چیز های دیگر مانند روغن و رزین آن جدا می شود دو روش اساسی برای تهیه خمیر وجود دارد. الف –خمیر سازی شیمیایی، ب- خمیر سازی مکانیکی
استفاده از بخار در خمیر سازی
سفید گری:یکی از مهمترین مراحل، شستن و سفید کردن است که برای پاک سازی و تصفیه خمیر بکار می رود .
تمامی مراحل می تواند در ماشین کاغذ انجام شود و در نهایت در صورت نیاز برای پوشش دادن کاغذ ها و برق انداختن آن از تیغه پوشش دهنده و غلتک ویژه برق انداختن استفاده می شود.